Thực hiện chương trình hợp tác nghiên cứu khoa học quốc tế, Đoàn công tác của Viện Khảo cổ học đã tham dự "Hội nghị thường niên năm 2026 của Ủy ban Chuyên môn Ngọc khí thuộc Hội Di tích Văn hóa Trung Quốc và Hội thảo Khoa học Quốc tế về Ngọc khí thời Hán" (kỳ thứ nhất), tổ chức tại Bảo tàng Khu di tích Hầu quốc Hải Hôn thời Hán, tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, từ ngày 21 đến ngày 24 tháng 9 năm 2026.

Đoàn công tác của Viện Khảo cổ học, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, do TS. Đỗ Trường Giang, Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học, làm đại diện tham dự và trình bày báo cáo khoa học tại phiên toàn thể của Hội nghị. Hội nghị được tổ chức theo hình thức kết hợp phiên toàn thể và các phiên thảo luận theo nhóm chuyên đề, gồm bốn nhóm song song, diễn ra trong hai ngày làm việc chính (22 và 23 tháng 9), kèm theo hoạt động khảo sát thực địa tại Công viên Di tích Quốc gia Hầu quốc Hải Hôn thời Hán (tỉnh Giang Tây) vào chiều ngày 23 tháng 9.

Chiều 23/9, đoàn đại biểu tham gia khảo sát thực địa tại Công viên Di tích Quốc gia Hầu quốc Hải Hôn thời Hán, thành phố Nam Xương - nơi phát hiện và khai quật mộ Lưu Hạ, được đánh giá là khu di tích đô thị - trung tâm phong hầu thời Hán có quy mô lớn, mức độ bảo tồn tốt, bố cục tương đối hoàn chỉnh và giá trị tư liệu phong phú nhất từng được phát hiện tại Trung Quốc. Đoàn đã tham quan khu vực mộ táng, hệ thống trưng bày hiện vật ngọc, vàng, đồng và các hiện vật khảo cổ tiêu biểu khác được khai quật tại di tích.

Hội nghị quy tụ đông đảo học giả, nhà nghiên cứu, cán bộ bảo tàng và khảo cổ học đến từ Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam, Mexico, với gần 40 báo cáo khoa học có chất lượng cao, tập trung vào năm nhóm vấn đề chính: (i) khảo cổ học về mộ Hải Hôn hầu và ngọc khí xuất thổ; (ii) ngọc khí và văn hóa ngọc thời Hán; (iii) ngọc khí cổ Trung Quốc qua các thời kỳ (Lương Chử, Xuân Thu - Chiến Quốc, văn hóa Điền, thời Minh - Thanh); (iv) nguồn nguyên liệu và kỹ thuật chế tác ngọc cổ; (v) phân tích, kiểm định khoa học - công nghệ đối với ngọc khí. Đây là diễn đàn học thuật quốc tế quan trọng, cập nhật những kết quả nghiên cứu mới nhất về ngọc khí Trung Hoa và khu vực Đông Á.

Việc tham dự Hội nghị và trình bày báo cáo khoa học đã giúp giới thiệu kết quả nghiên cứu về cổ ngọc Việt Nam (đặc biệt là ngọc khí văn hóa Đông Sơn) đến cộng đồng học thuật quốc tế; tạo cơ hội trao đổi trực tiếp với các chuyên gia đầu ngành về ngọc học Trung Quốc (Từ Lâm, Quách Đại Thuận, Vương Phương...) và khu vực (Miyamoto Kazuo - Nhật Bản); tiếp cận các phương pháp phân tích khoa học - công nghệ hiện đại đang được áp dụng trong nghiên cứu ngọc cổ (kiểm định thành phần khoáng vật, mô phỏng môi trường mộ táng, truy nguyên nguồn gốc nguyên liệu); đồng thời mở ra triển vọng hợp tác nghiên cứu so sánh giữa cổ ngọc Việt Nam với các truyền thống ngọc khí khu vực Đông Á trong thời gian tới. Chuyến khảo sát tại Công viên Di tích Quốc gia Hầu quốc Hải Hôn thời Hán đã cung cấp cho đoàn công tác những quan sát trực tiếp, hữu ích về công tác bảo tồn, trưng bày và phát huy giá trị di sản khảo cổ học quy mô lớn, có thể tham khảo cho công tác quản lý và phát huy giá trị các di tích khảo cổ học tại Việt Nam.