Ngày 14/9/2026, tại Hội trường Viện Khảo cổ học, số 61 Phan Chu Trinh, Cửa Nam, Hà Nội, đã diễn ra Hội thảo khoa học “Nhận thức về thương mại quốc tế thế kỷ XI–XIV tại các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định qua tư liệu khảo cổ học”. Hội thảo thuộc Nhiệm vụ khoa học cấp Bộ năm 2025–2026 “Nghiên cứu di tích, di vật liên quan đến thương mại quốc tế (thế kỷ XI–XV) tại các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định”, do TS. Bùi Văn Hiếu làm Chủ nhiệm.
Hội thảo là diễn đàn khoa học nhằm trao đổi, thảo luận và làm rõ những vấn đề liên quan đến hoạt động thương mại quốc tế trong lịch sử khu vực miền Trung Việt Nam, trên cơ sở nghiên cứu hệ thống di tích, di vật khảo cổ học. Thông qua việc tổng hợp các nguồn tư liệu khảo cổ học và những kết quả nghiên cứu đã được công bố, Hội thảo góp phần nhận diện rõ hơn mạng lưới giao lưu, trao đổi và thương mại quốc tế tại các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định trong giai đoạn thế kỷ XI–XIV.Một trong những kết quả nổi bật của nhiệm vụ là việc tập hợp tương đối đầy đủ các tư liệu khảo cổ học và kết quả nghiên cứu từ trước đến nay liên quan đến hệ thống di tích, di vật khảo cổ học gắn với thương mại quốc tế thế kỷ XI–XV tại các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định. Trên cơ sở đó, đề tài bước đầu tiến hành hệ thống hóa nguồn tư liệu, tạo cơ sở cho việc nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động thương mại và giao lưu quốc tế trong khu vực; Bên cạnh đó, đề tài bước đầu xây dựng sơ đồ phân bố hệ thống di tích, di vật khảo cổ học liên quan đến thương mại quốc tế thế kỷ XI–XV tại các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định cũng như các khu vực có liên quan. Kết quả này góp phần nhận diện không gian phân bố của các dấu tích khảo cổ học, qua đó hỗ trợ việc nghiên cứu mạng lưới giao lưu, trao đổi hàng hóa và các mối quan hệ kinh tế – văn hóa trong khu vực.
Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài: Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần bổ sung nguồn tư liệu và cơ sở khoa học cho việc nhận thức về thương mại quốc tế và hoạt động giao lưu kinh tế – văn hóa tại khu vực miền Trung Việt Nam trong lịch sử; Về mặt thực tiễn, kết quả của đề tài cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý trong việc xây dựng phương án quy hoạch, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích, di vật khảo cổ học liên quan đến thương mại quốc tế. Đồng thời, những kết quả nghiên cứu cũng góp phần định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo về lịch sử, khảo cổ học, giao lưu văn hóa và thương mại quốc tế tại khu vực.
Hội thảo đã tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu, các chuyên gia và những người quan tâm cùng trao đổi, thảo luận về những kết quả nghiên cứu, những vấn đề còn tồn tại và hướng nghiên cứu trong thời gian tới. Đây cũng là hoạt động có ý nghĩa trong quá trình triển khai và hoàn thiện các nội dung của Nhiệm vụ khoa học cấp Bộ năm 2025–2026, góp phần nâng cao giá trị khoa học và thực tiễn của đề tài.
Ảnh: Nguyễn Đình Thuyết (Viện Khảo cổ học)