Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An, để phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, cần đổi mới mạnh mẽ cách đánh giá, lấy sản phẩm và hiệu quả thực tế làm thước đo; đồng thời lượng hóa trách nhiệm người đứng đầu, hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm; xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy.

Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.

Tính tiên phong, gương mẫu là chuẩn mực của cán bộ, đảng viên

Nghị quyết số 24-NQ/TW gồm 4 quan điểm, 4 mục tiêu, 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp và phân công rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện. Với tinh thần bảo vệ người dám làm, đồng thời xác định rõ trách nhiệm đối với người không chịu làm, Nghị quyết đặt ra 5 yêu cầu lớn trong tổ chức thực hiện. Trọng tâm là tạo chuyển biến về trách nhiệm hành động, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu; xây dựng môi trường và thể chế để người muốn làm có thể làm; bảo vệ cán bộ phải thực chất, nhưng ranh giới bảo vệ phải rõ ràng; đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ; lấy sản phẩm, kết quả và hiệu quả thực thi làm thước đo chủ yếu.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tạo chuyển biến thực chất trong công tác cán bộ, tinh thần tiên phong, trách nhiệm nêu gương và văn hóa thực thi; coi đây là khâu quyết định đưa nghị quyết, chỉ thị vào cuộc sống.

Theo đó, người dám nghĩ, dám làm, có sản phẩm thực chất phải được ghi nhận, bảo vệ, trọng dụng; người đứng đầu phải nêu gương bằng hành động, quyết định và kết quả, quyết định theo thẩm quyền, chịu trách nhiệm đến cùng…

Đổi mới cách đánh giá cán bộ, từ “hồ sơ” sang “sản phẩm thực chất”

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng cho rằng, để việc đánh giá cán bộ chuyển biến thực chất theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cần tập trung vào 3 nội dung cốt lõi.

Trước hết, cần xây dựng KPI (chỉ số hiệu suất) gắn với vị trí việc làm. Theo đó, mỗi cán bộ, công chức phải có bảng mô tả công việc và đầu ra (sản phẩm) rõ ràng theo tuần, tháng, quý. Sản phẩm phải có thể đo lường bằng số liệu, tiến độ và chất lượng, tránh đánh giá chung chung.

Cần xây dựng KPI (chỉ số hiệu suất) gắn với vị trí việc làm. Sản phẩm phải có thể đo lường bằng số liệu, tiến độ và chất lượng, tránh đánh giá chung chung.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An

Cùng với đó, việc đánh giá cần được thực hiện đa chiều và liên tục, không chỉ từ trên xuống mà kết hợp đánh giá ngang hàng của đồng nghiệp, đánh giá từ dưới lên của cấp dưới và đặc biệt là mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với những vị trí cung cấp dịch vụ công. Đánh giá cán bộ phải là một quá trình thường xuyên, thay vì chỉ “đến hẹn lại lên” vào cuối năm.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An cũng nhấn mạnh cần coi trọng năng lực xử lý khủng hoảng và những việc khó. Theo bà, thước đo chính xác nhất đối với cán bộ là kết quả đầu ra tại những địa bàn khó khăn, những lĩnh vực tồn đọng kéo dài hoặc khi phải đối mặt với những tình huống khẩn cấp, chưa có tiền lệ.

Trách nhiệm nêu gương phải được cụ thể hóa bằng hành động

Nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu người đứng đầu phải nêu gương bằng hành động, quyết định và kết quả; không thể yêu cầu cấp dưới đổi mới khi bản thân lại sợ trách nhiệm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An bày tỏ, trách nhiệm nêu gương không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu mà cần được cụ thể hóa, định lượng bằng những tiêu chí hành động rõ ràng.

Trách nhiệm nêu gương không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu mà cần được cụ thể hóa, định lượng bằng những tiêu chí hành động rõ ràng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An

Thứ nhất, người đứng đầu cần cam kết bằng chương trình hành động có sản phẩm cụ thể. Khi nhậm chức, người đứng đầu phải công khai “cam kết chính trị” về việc sẽ giải quyết dứt điểm bao nhiêu việc khó, việc tồn đọng của cơ quan, đơn vị trong nhiệm kỳ.

Thứ hai là tỷ lệ đưa ra quyết định trong phạm vi thẩm quyền. Điều này thể hiện ở việc người đứng đầu có dám quyết, dám ký, dám chịu trách nhiệm trước những vấn đề phức tạp thuộc thẩm quyền hay tiếp tục xin ý kiến vòng vo, đùn đẩy lên cấp trên hoặc đưa ra tập thể một cách hình thức.

Thứ ba là thái độ ứng xử trước sai lầm của cấp dưới. Người đứng đầu nêu gương phải là người sẵn sàng nhận trách nhiệm khi đơn vị xảy ra sai sót; đồng thời chủ động bảo vệ cấp dưới khi họ hành động đúng tinh thần đổi mới.

Thứ tư là sự tiên phong trong đổi mới công nghệ và phương thức làm việc. Người đứng đầu phải là người đầu tiên từ bỏ tư duy cũ, tiên phong ứng dụng chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính ngay tại cơ quan, đơn vị mình.

Xác định rõ ranh giới giữa dám làm và né tránh trách nhiệm

Nghị quyết số 24-NQ/TW đặt trọng tâm vào việc tạo môi trường và thể chế để khuyến khích cán bộ đổi mới, sáng tạo. Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An, thực tế cho thấy vẫn còn những “điểm nghẽn” khiến một bộ phận cán bộ có năng lực, có tinh thần đổi mới nhưng e ngại hành động.

Một trong những điểm nghẽn là nhiều quy định hiện hành còn mâu thuẫn, khiến cán bộ thực hiện theo quy định này có thể lại vi phạm quy định khác. Đáng chú ý là tâm lý “thà đứng trước hội đồng kỷ luật còn hơn đứng trước hội đồng xét xử”, xuất phát từ nỗi sợ sai, sợ bị xử lý hình sự hóa các quan hệ kinh tế-hành chính khi thực hiện những giải pháp đột phá nhưng chưa có quy định rõ ràng.