11/11/2026 22:18
NGHIỆM THU ĐỀ TÀI KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ: “NGHIÊN CỨU HÌNH THÁI KIẾN TRÚC BÁT GIÁC THỜI LÝ TẠI KHU DI TÍCH HOÀNG THÀNH THĂNG LONG”
Chiều ngày 9/11/2026, tại Hội trường tầng 2, Viện Khảo cổ học đã tổ chức nghiệm thu đề tài khoa học cấp cơ sở “Nghiên cứu hình thái kiến trúc bát giác thời Lý tại khu di tích Hoàng thành Thăng Long” do Kiến trúc sư Nguyễn Quang Ngọc, Trung tâm Nghiên cứu Kinh thành, Viện Khảo cổ học làm chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu gồm 5 thành viên, do TS. Hà Văn Cẩn làm Chủ tịch; PGS.TS. Bùi Văn Liêm và PGS.TS. Bùi Minh Trí là hai ủy viên phản biện; TS. Nguyễn Gia Đối và TS. Phạm Quốc Quân là thành viên Hội đồng.
Đề tài tập trung nghiên cứu, giải mã hình thái kiến trúc bát giác thời Lý được phát hiện tại khu C (vị trí C5-C7), khu di tích Hoàng thành Thăng Long, ký hiệu LY.C.KT050. Đây là công trình kiến trúc có quy mô lớn, với đường kính nền móng khoảng 28,8 m, gồm hệ thống 16 móng trụ vuông bố trí xung quanh và một móng trụ trung tâm đồ sộ. Dấu tích này được đánh giá là phát hiện khảo cổ học có giá trị đặc biệt, góp phần cung cấp tư liệu vật chất để nghiên cứu kiến trúc cung đình thời Lý.
Trên cơ sở tư liệu khảo cổ học, sử liệu lịch sử và nghiên cứu so sánh kiến trúc cổ ở Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, đề tài tập trung làm rõ cấu trúc mặt bằng, kỹ thuật xây dựng nền móng, hệ khung gỗ chịu lực, hình thái bộ mái và các loại vật liệu ngói lợp. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ mô hình hóa 3D đã hỗ trợ nghiên cứu, kiểm chứng các giả thuyết về kết cấu và bước đầu tái hiện diện mạo kiến trúc bát giác thời Lý.
Kết quả nghiên cứu của đề tài được thể hiện qua báo cáo tổng hợp, hệ thống bản vẽ kiến trúc và mô hình 3D, kèm theo phương án đề xuất phục dựng hình thái công trình
.
Những sản phẩm này góp phần hệ thống hóa tư liệu khảo cổ học, bổ sung cơ sở khoa học cho việc nhận diện đặc điểm kiến trúc bát giác thời Lý, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu và phục dựng kiến trúc cung đình tại Hoàng thành Thăng Long.
Sau khi nghe chủ nhiệm đề tài trình bày kết quả nghiên cứu và các thành viên Hội đồng nhận xét, trao đổi, đánh giá, Hội đồng thống nhất ghi nhận những nỗ lực nghiên cứu, tính khoa học và giá trị thực tiễn của đề tài. Đề tài đã huyển hóa phương pháp nghiên cứu từ mô tả định tính sang giải phẫu định lượng thông qua sự kết hợp liên ngành giữa khảo cổ học địa tầng, hệ đo lường học cổ, cơ học đất nền móng, xác suất thống kê cấu kiện và công nghệ mô phỏng 3D. Các kết quả đạt được đã góp phần làm sáng tỏ thêm một loại hình kiến trúc độc đáo trong Hoàng cung Thăng Long thời Lý, đồng thời cung cấp nguồn tư liệu có giá trị phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Hội đồng nghiệm thu thống nhất đánh giá đề tài
xếp loại xuất sắc
. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần bổ sung những nhận thức khoa học về hình thái và kỹ thuật kiến trúc cung đình thời Lý, mà còn cung cấp thêm cơ sở tư liệu quan trọng cho việc nghiên cứu, nhận diện và phục dựng các công trình kiến trúc cổ tại khu di tích Hoàng thành Thăng Long. Qua đó, đề tài tiếp tục khẳng định giá trị của tư liệu khảo cổ học trong việc giải mã lịch sử kiến trúc dân tộc, góp phần làm sáng tỏ những giá trị đặc sắc của di sản Hoàng thành Thăng Long và phục vụ công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Tin bài: Lê Thị Bính
Ảnh: Đỗ Thị Hồng Nhung, Nguyễn Quang Ngọc