Việt Nam là một quốc gia biển. Trong tiến trình lịch sử Việt Nam, biển đảo đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lập không gian sinh tồn, hình thành nền văn hóa biển, thiết lập quan hệ giao thương với lân bang và xác lập chủ quyền và an ninh biển quốc gia. Chính vì thế, từ hàng trăm năm nay, văn hóa biển Việt Nam đã trở thành mối quan tâm của rất nhiều nhà nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước, thuộc các ngành khoa học khác nhau, trong đó có ngành khoa học xã hội và nhân văn.
Nghiên cứu văn hóa biển Việt Nam góp phần quan trọng vào nghiên cứu lịch sử văn hóa Việt Nam: từ chủ thể sáng tạo đến diễn trình lịch sử rồi tính đa dạng mà thống nhất của văn hóa biển Việt Nam trong không gian, các thành tố và các loại hình.
Với góc nhìn của văn hóa học, nghiên cứu lịch sử văn hóa biển Việt Nam sẽ góp phần vào việc phát triển hệ thống lý luận về văn hóa biển đảo. Bởi từ chủ thể sáng tạo đến sự phát triển của văn hóa biển đảo Việt Nam, trong không gian và thời gian đều đặt ra những vấn đề hữu ích.
Góp phần vào công cuộc làm cho văn hóa là động lực của phát triển. Nghiên cứu văn hóa biển Việt Nam trong bối cảnh hiện nay để làm rõ giá trị của văn hóa biển Việt Nam, khai thác tiềm năng kinh tế của di sản văn hóa vùng biển đảo, phục vụ phát triển du lịch, để văn hóa thực sự là mục tiêu, động lực của phát triển.