Chiều ngày 30/6/2026, tại Hội trường Viện Khảo cổ học đã diễn ra Hội thảo/Tọa đàm khoa học với chủ đề "Gạch, ngói thời Lê sơ ở kinh đô Thăng Long: vấn đề phân loại loại hình, tên gọi, công năng sử dụng và niên đại". Tọa đàm là hoạt động chuyên môn thuộc Nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ "Nghiên cứu gạch, ngói thế kỷ XV–XVIII ở kinh đô Thăng Long qua các phát hiện khảo cổ học đến năm 2025", do TS. Ngô Thị Lan làm Chủ nhiệm.

Tham dự tọa đàm có đông đảo các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu của Viện Khảo cổ học cùng đại diện một số cơ quan nghiên cứu, quản lý di sản văn hóa. TS. Hà Văn Cẩn, Viện trưởng Viện Khảo cổ học chủ trì và điều hành chương trình.

Phát biểu khai mạc, TS. Hà Văn Cẩn nhấn mạnh, vật liệu kiến trúc, đặc biệt là gạch và ngói, là nguồn tư liệu khảo cổ học có giá trị quan trọng trong việc nghiên cứu lịch sử kiến trúc, kỹ thuật xây dựng và quy hoạch không gian của kinh đô Thăng Long qua các thời kỳ. Trong những năm gần đây, cùng với các cuộc khai quật khảo cổ học tại khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long và nhiều di tích khác, số lượng gạch, ngói được phát hiện ngày càng phong phú, đặt ra yêu cầu cần có sự thống nhất về phân loại, tên gọi, công năng sử dụng và niên đại nhằm tạo cơ sở khoa học cho công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Trong khuôn khổ tọa đàm, các đại biểu đã tập trung trao đổi nhiều vấn đề chuyên môn như tiêu chí phân loại các nhóm gạch, ngói thời Lê sơ; đặc điểm hình thái, kích thước, kỹ thuật chế tác; hệ thống tên gọi của từng loại hình; chức năng sử dụng trong các công trình kiến trúc cung điện, tôn giáo và dân dụng; đồng thời đối chiếu với tư liệu khảo cổ học, tư liệu lịch sử và kết quả nghiên cứu liên ngành để xác định niên đại của từng nhóm hiện vật. Nhiều ý kiến đã phân tích những điểm tương đồng và khác biệt giữa vật liệu kiến trúc thời Lê sơ với các giai đoạn trước và sau, góp phần làm rõ quá trình kế thừa và phát triển của kỹ thuật sản xuất vật liệu xây dựng trong lịch sử.

Không khí tọa đàm diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi thẳng thắn, mang tính học thuật cao. Các chuyên gia đã đóng góp nhiều ý kiến xác đáng về phương pháp nghiên cứu, cách tiếp cận và việc chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ chuyên ngành, đồng thời đề xuất xây dựng bộ tiêu chí thống nhất phục vụ công tác nhận diện, phân loại và nghiên cứu vật liệu kiến trúc khảo cổ học.

Phát biểu kết luận tọa đàm, TS. Hà Văn Cẩn đánh giá cao những ý kiến tâm huyết, khoa học của các đại biểu, đồng thời khẳng định các kết quả trao đổi sẽ góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện nội dung nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ. Chủ nhiệm nhiệm vụ, TS. Ngô Thị Lan trân trọng cảm ơn những ý kiến đóng góp của các nhà khoa học và cho biết Ban thực hiện sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống phân loại, tên gọi, công năng sử dụng và niên đại của gạch, ngói thế kỷ XV–XVIII trên cơ sở tư liệu khảo cổ học mới nhất. Kết quả của nhiệm vụ không chỉ góp phần làm sáng tỏ diện mạo kiến trúc kinh đô Thăng Long mà còn cung cấp cơ sở khoa học phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn hiện nay.